Jadłospisy

2025
2024
2023

Alergeny pokarmowe

LISTA ALERGENÓW – PODSTAWOWE INFORMACJE O ALERGENACH

Czym są alergeny pokarmowe?

Choć to temat na czasie, wiele osób nie do końca wie jednak, czym tak w zasadzie są te tajemnicze alergeny, gdzie i w jakich składnikach pokarmowych można je znaleźć, oraz na jakie dokładnie informacje w swoim codziennym menu należy zwracać z ich powodu baczną uwagę.

Alergen to „każdy antygen zewnątrzpochodny wywołujący reakcję alergiczną” w organizmie ludzkim lub zwierzęcym. Alergeny nie mają przy tym wspólnej, jednolitej budowy chemicznej i strukturalnej i mogą nimi być bardzo różnorodne czynniki. Alergeny można więc znaleźć w wodzie, powietrzu, pokarmie.

Alergeny pokarmowe dotyczą wyłącznie żywności, jaką spożywamy na co dzień lub sporadycznie, okazjonalnie. Wśród zwykle najczęściej uczulających alergenów pokarmowych zaliczane są ogólnie: białka jaja, krowiego mleka, zbóż (w tym zwłaszcza pszenicy), a ponadto są to także orzechy, ryby i owoce morza, seler, pomidory, wiele przypraw, czy E-dodatki stosowane w pokarmach przetworzonych.

Szczegółowy wykaz znajduje się w Załączniku nr 2 w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Substancje lub produkty powodujące alergie lub reakcje nietolerancji:

  1. Zboża zawierające gluten, tj. pszenica, żyto, jęczmień, owies, orkisz, kamut lub ich odmiany hybrydowe, a także produkty pochodne
    1. pszenica i jej odmiany m.in. orkisz, durum, kamut, płaskurka (gliadyny);
    2. żyto (sekalina);
    3. owies (awenina);
    4. jęczmień (hordenina)
  1. Skorupiaki i produkty pochodne
  2. Jaja i produkty pochodne
  3. Ryby i produkty pochodne
  4. Orzeszki ziemne (arachidowe) i produkty pochodne
  5. Soja i produkty pochodne
  6. Mleko i produkty pochodne (łącznie z laktozą)
  7. Orzechy: migdały, orzechy włoskie, nerkowca, brazylijskie, pistacje, makadamia i produkty pochodne
  8. Seler i produkty pochodne
  9. Gorczyca i produkty pochodne
  10. Nasiona sezamu i produkty pochodne
  11. Dwutlenek siarki i siarczyny w stężeniach powyżej 10 mg/kg lub 10 mg/litr w przeliczeniu na całkowitą zawartość SO2 dla produktów w postaci gotowej bezpośrednio do spożycia lub w postaci przygotowanej do spożycia zgodnie z instrukcjami wytwórców
  12. Łubin i produkty pochodne
  13. Mięczaki i produkty pochodne.

 

Lista została stworzona na bazie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Obowiązuje tu zasada, że „aby uzyskać wysoki poziom ochrony zdrowia konsumentów i zagwarantować im prawo do informacji, należy zapewnić odpowiednie informowanie konsumentów na temat spożywanej przez nich żywności”.
Lista służy wyłącznie jako schemat zasad ogólnych. Dla uściślenia informacji należy każdorazowo sprawdzać dodatkowo etykiety kupowanej żywności/pokarmów, na których producenci żywności czy restauratorzy mają obowiązek podawać informacje o ich składzie, w tym m.in. o ewentualnej zawartości alergenów.
Podczas przyjęcia do naszego szpitala przeprowadzamy wywiad z pacjentem zapoznajemy się z jego alergią na produkty żywnościowe.
Jest to dla nas istotne , aby wykluczyć z codziennych jadłospisów reakcje niepożądane u naszych pacjenta powodujące zagrożenie jego zdrowia a nawet życia.
W jadłospisach uwzględniono legendę alergenów wg w/w listy.

Hipertermia – przegrzanie organizmu

Hipertermia to stan podwyższonej powyżej normy temperatury ciała 🌡, który jest spowodowany nadmiernym przegrzaniem organizmu.

Gdy dochodzi do kumulacji ciepła w organizmie, jego zdolność naturalnego ochładzania się przez pocenie znacznie spada, więc zmniejsza się oddawanie ciepła do otoczenia. Na przegrzanie organizmu są narażone szczególnie osoby starsze 🧓 i dzieci 🧒, ponieważ u nich proces regulacji temperatury ciała nie przebiega tak sprawnie, jak u innych osób.

Przyczyną hipertermii najczęściej jest nadmierne przebywanie na słońcu ☀, którego w ostatnim czasie nie brakuje. Wówczas zdolność naturalnego ochładzania się organizmu może zostać upośledzona do tego stopnia, że istnieje duże ryzyko wystąpienia udaru słonecznego. Do przegrzania organizmu może dojść także w czasie gorących kąpieli wodnych i parowych, jak również podczas przebywania w dusznej, wilgotnej i gorącej atmosferze lub przy nadmiernym wysiłku fizycznym 🏃‍♂️.
Zbyt ciepłe, nieprzewiewne, ciasne ubranie także sprzyja przegrzaniu organizmu. Ryzyko hipertermii wzrasta także u osób pod wpływem alkoholu, odwodnionych oraz przyjmujących leki antyhistaminowe.

Charakterystycznym objawem przegrzania organizmu jest uczucie gorąca. Skóra całego ciała staje się bardzo ciepła, sucha i zlewa się potem. Można także zaobserwować przekrwienie twarzy. Często pojawiają się oparzenia I lub II stopnia, bóle i zawroty głowy, osłabienie oraz problemy z widzeniem.👁👁

ℹ W przypadku podejrzenia hipertermii, poszkodowany powinien usiąść, konieczne w zacienionym miejscu z dostępem do świeżego powietrza. Następnie należy stosować zimne okłady – najpierw na głowę, potem na resztę ciała. Nie zaleca się okładów z kostek lodu nakładanych bezpośrednio na skórę, ponieważ może to wywołać szok termiczny. Lód lepiej owinąć w woreczek lub ręcznik. Jeśli poszkodowany może przełykać, należy mu podać chodny (ale nie lodowaty!) napój – najlepiej niegazowaną wodę mineralną.

❗❗ Aby zapobiec przegrzaniu organizmu, należy przede wszystkim dbać o prawidłowe nawodnienie 💦 oraz unikać długotrwałej ekspozycji na wysokie temperatury.

Jak uniknąć oparzeń słonecznych ?

Na wystąpienie oparzeń słonecznych ⛱ najbardziej narażone są osoby z jasną karnacją. Mogą one jednak pojawić się u każdego, dlatego najlepiej się przed nimi chronić, stosując kosmetyki z filtrem. 🧴

Oparzenia słoneczne najczęściej widoczne są na odsłoniętej skórze dekoltu, szyi, twarzy, na rękach, ramionach. U osób, które zbyt długo leżały na słońcu, mogą też pojawić się na plecach, brzuchu lub nogach.

Do głównych objawów oparzenia słonecznego zaliczane są: pieczenie, zaczerwienienie, ciepłota, tkliwość, bolesność oraz łuszczenie się skóry.

Przy poważniejszych poparzeniach słonecznych mogą pojawić się bąble, wysięki surowicy, zaburzenia czucia skóry, gorączka. 🌡
Łagodne poparzenia słoneczne można leczyć samodzielnie, stosując dostępne w domu środki. Należy schłodzić skórę wodą 🚿 i posmarować środkami zmniejszającymi obrzęk, np.:
▶ miodem,
▶ kefirem lub zsiadłym mlekiem,
▶ sokiem z aloesu,
▶ olejkiem z mięty pieprzowej.

Pamiętajmy, aby przestrzegać zasad bezpiecznego opalania. Zadbajmy o swoją skórę, aby nie doszło do bolesnych w skutkach poparzeń.